Vragen over energie en wonen

Welke energiebronnen zijn het meest duurzaam? 

Er is niet echt een rangschikking te maken van meest duurzaam naar minst duurzaam. Er zijn allerlei zaken die je kunt meewegen of juist niet. In Den Haag houden we het redelijk simpel.

De meest duurzame energie is energie die je niet gebruikt.

  • Isoleren en minder energie gebruiken door gedrag aan te pakken of zuinige apparaten te gebruiken staat dus op numemr 1.

Voor het verwarmen van gebouwen rekenen we op:

  • Warmte uit de omgeving, zoals oppervlaktewater, zon, waterleidingen en riolering die we met warmtepompen opwaarderen naar een  nuttige temperatuur. Daarvoor gebruiken we elektriciteit. Die elektriciteit is steeds meer afkomstig van zon en wind.
  • Geothermie. Dit is warmte die diep in de aarde. Door (zout) water van die diepte op te pompen, kunnen we bij die warmte. Als het water is afgekoeld, pompen we het water weer terug.
  • Restwarmte uit de industrie. In de Rotterdamse haven wordt veel warmte geproduceerd. Daar kan de industrie ter plekke niets meer mee, maar het is wel nuttig om woningen te verwarmen. Daarom transporteren we deze warmte naar Den Haag met een pijpleiding die binnenkort wordt aangelegd.

Voor elektriciteit zetten we in Den Haag in op

  • zonne-energie. Zoveel mogelijk zonnepanelen op daken.
  • Windenergie vinden we prima, maar binnen Den Haag is nauwelijks plek voor een windturbine.
  • Wind op zee is een prima oplossing, maar daar hebben we als stad niet veel over te zeggen.
  • We zijn voorzichtig met biomassa. Het grootschalig verstoken van hout kan tot ontbossing leiden en de luchtkwaliteit verslechteren. Groen gas, ofwel gas afkomstig uit vergisting van afval, vinden we prima, maar we verwachten dat daar niet heel veel van beschikbaar zal komen of dat het erg duur zal zijn.
  • Waterkracht is ook prima, maar ook daarover hebben we als Den Haag niet veel te zeggen.

Hoe gaat ervoor zuiniger/groene energie gezorgd worden?

Dat is de grote uitdaging. De overheid zorgt ervoor dat het steeds aantrekkelijker wordt om te investeren in duurzame energie. Vaak gebeurt dat met subsidies, die bedoeld zijn voor bedrijven of particulieren. Daarnaast moet er een netwerk liggen om de energie naar de gebruiker te krijgen. Voor elektriciteit zijn de netbeheerders verantwoordelijk. Voor warmte is nu nog niemand verantwoordelijk. Marktpartijen, zoals Eneco bieden een aansluiting aan als er geld mee te verdienen is. Er is wetgeving in ontwikkeling die een grotere rol voor de overheid voorbereid.
Uiteindelijk moet iedereen iets doen. Bedrijven, bewoners en overheden hebben allemaal een puzzelstukje in handen waarmee de hele puzzel gelegd kan worden.

Is er fatsoenlijk onderzoek gedaan naar de mogelijke grondwatervervuiling van geothermie (diep)? Ik wil niet betalen voor het onnodig schoonmaken van de grond als die pijpen zijn gaan rotten!

De boring van de putten gaat soms door zogenoemde watervoerende lagen. Putten worden zo geboord en vastgezet met cement dat de kans vrijwel nihil is dat water van de ene diepte/aardlaag in de andere terechtkomt. Bij de boringen gebruikt men boorvloeistoffen om de boorkop te koelen en het boorgruis naar de oppervlakte te brengen. Conductoren (grote stalen buizen van 50 tot wel 200 meter lengte, die als eerste zijn geplaatst) zorgen ervoor dat de boorvloeistoffen niet in de (ondiepere) bodem terechtkomen; elke verstoring van ondiepe waterlagen is immers ongewenst. Ook tijdens de warmteproductie vindt een regelmatige controle van de puttoestand plaats.

Meer informatie is te vinden op de website van Haagse aardwarmte. https://haagseaardwarmte.nl/faq-algemeen

Hoe denkt de gemeente dit te bewerkstelligen? Overbewoning
Hoe gaat de gemeente met eigenaren/huizenmelkers in gesprek?

Naar aanleiding van een door bewoners opgestelde brandbrief is de gemeente in gesprek met de bewoners van Laak, RadiLaak, Wijkberaad Centraal, Bewonersorganisatie Laak Noord, Bewonersorganisatie Spoorwijk en Wijkberaad Laakhavens. Het advies aan bewoners die zich hier ook voor willen inzetten is dan ook zich aan te sluiten bij één van deze groepen.

Daarnaast komt er een integrale aanpak Laak Centraal waar alle betrokken gemeentelijke diensten en afdelingen aan deelnemen. Helaas valt Spoorwijk buiten deze aanpak.

Is het mogelijk om lokale energiecentrales te hebben waar de energie van minder ver hoeft te komen om zo de opbrengst te verhogen?             

Den Haag heeft alle duurzame bronnen nodig om de stad van energie te voorzien. Er wordt dus ook ingezet op zeer lokaal opgewekte energie uit bijvoorbeeld bodemwarmte (zoals geothermie), buitenlucht en zonnepanelen.

Waarom wil de gemeente nog geen kernenergie stimuleren?

Dit is een afweging die op rijksniveau wordt gemaakt. Als gemeente hebben we daar geen rol in. Meer informatie is te vinden op de website van de rijksoverheid.

Wat zijn de plannen van de gemeente voor afsluiting van het gas?

Dit is nog niet voor het gehele stadsdeel duidelijk. Zie ook pagina 19 van de concept-transitievisie warmte (RIS311707). De toekomstige warmteoptie voor Laakkwartier en spoorwijk  is nog niet concreet. Voor de Binckhorst en Laakhavens wordt er gedacht aan warmtenetten en warmtepompen.

Wat wordt het alternatief voor gas in Den het Laakkwartier?

Dit is nog niet voor het gehele Stadsdeel duidelijk. Zie ook pagina 19 van de concept-transitievisie warmte (RIS311707). De toekomstige warmteoptie voor Laakkwartier en Spoorwijk  zijn nog niet concreet. Voor de Binckhorst en Laakhavens wordt er gedacht aan warmtenetten en warmtepompen.

Hoe lang gaat het duren voordat het Laakkwartier van het gas af gaat? 

Dit is voor het Laakcentraal en spoorwijk nog niet bekend.

Is het überhaupt wel mogelijk om compleet van het aardgas af te stappen?

Ja, dat kan en moet. Sommige panden hebben beperkte mogelijkheden om te isoleren, denk aan panden met een monumentenstatus. Grofweg zijn er nu drie alternatieven voor aardgas denkbaar:

  1. een individuele oplossing (‘all electric’);
  2. een collectieve oplossing (bv. een warmtenet) of
  3. hernieuwbaar gas.

Optie 1 is vaak erg lastig of onhaalbaar voor dit oude panden (met monumentenstatus) vanwege de matige isolatie. Optie 2 kán ook lastig zijn, omdat in historische delen van steden weinig ruimte (in de ondergrond) kan zijn voor nieuwe warmte-infrastructuren. De derde optie, hernieuwbaar gas (groen gas/waterstof) kan een optie zijn, maar is zeker tot 2030 nog schaars en ook daarna is het maar de vraag hoeveel aanbod er is voor de gebouwde omgeving. Om deze redenen zijn bijna alle vooroorlogse wijken in de concept- transitievisie warmte nog ‘geel’ gekleurd, wat aangeeft dat de warmtemix nu nog onduidelijk is. Lees ook hier verder: Waarom kunnen historische wijken nog niet van het gas af

Hoe werkt een warmtenet voor een buurt/stadsdeel?

Warmtenetten bestaan uit geïsoleerde buizen waardoor warm water naar gebouwen en huizen stroomt. De warmtebedrijven zijn eigenaar van warmtenetten. Niet overal liggen warmtenetten. Voor een nieuw warmtenet zijn voldoende gebouwen nodig in een buurt die bij voorkeur snel na de aanleg van het warmtenet aansluiten. Een warmtenet is kansrijker als er veel gebouwen dichtbij elkaar staan. Warmtenetten nemen veel ondergrondse ruimte in. Die ruimte is niet in alle buurten beschikbaar. Het is goed om te realiseren dat er bij een warmtenet één energieleverancier is waarmee een contract wordt gesloten. Overstappen kan niet. Er zijn wel regels  om consumenten te beschermen tegen deze monopolie-positie van de energieleverancier.

Which subsidies are available to home owners for a new CV and insulation?

Alle subsidies zijn de te vinden op de website van duurzamestad.denhaag.nl. De wegwijzer op de homepage helpt u bij het vinden van een passende subsidie bij uw situatie.

Waarom is het voor huurders zo moeilijk om van enkel glas af te komen?

Elke huurder kan zijn/haar verhuurder vragen om tegen huurverhoging energiebesparende maatregelen aan te brengen. Als de verhuurder weigert of de huurverhoging onredelijk is, staat het de huurder vrij dit te laten beoordelen door de huurcommissie of de rechter. De rechter kan de verhuurder verplichten energiebesparende maatregelen te treffen tegen een redelijke huurverhoging. De gemeente biedt huurders informatie en raad, alsmede acties om zelf direct te kunnen besparen op energie (direct bespaar actie)

Wat kunnen huurders zelf doen om hun huurwoning te verduurzamen/isoleren?

Elke huurder kan zijn/haar verhuurder vragen om tegen huurverhoging energiebesparende maatregelen aan te brengen. Als de verhuurder weigert of de huurverhoging onredelijk is, staat het de huurder vrij dit te laten beoordelen door de huurcommissie of de rechter. De rechter kan de verhuurder verplichten energiebesparende maatregelen te treffen tegen een redelijke huurverhoging. De gemeente biedt huurders informatie en raad, alsmede acties om zelf direct te kunnen besparen op energie (direct bespaar actie)

Waarom is er zoveel aandacht voor zonnepanelen terwijl het Laakkwartier beschermd stadsgezicht is?

Er wordt onderscheid gemaakt tussen rijksbeschermde stadsgezichten en gemeentelijk beschermde stadsgezichten. Laak valt deels binnen gemeentelijke beschermd stadsgezicht. Voor gemeentelijke beschermde stadsgezicht gelden de normale regels voor vergunningvrij bouwen. Er is dus geen vergunning nodig voor het plaatsen van zonnepanelen op woningen gemeentelijk beschermd stadsgezicht.

Op de website van de gemeente is dit niet voor iedereen even duidelijk. Dit probleem is bekend, maar het is nog niet opgelost. Mocht je vastlopen met het aanvragen van de zonnepanelen kun je contact opnemen met de gemeente. Spoorwijk en een groot deel van de Noordpolderbuurt vallen overigens buiten de grens van gemeentelijk beschermd stadsgezicht. Bekijk de begrenzingskaart Laakkwartier.

Hoe kan je zonnepanelen of andere vormen van duurzame opwekking stimuleren?

Er zijn bijvoorbeeld regelingen zoals BTW-teruggave bij de aanschaf van zonnepanelen.  Of acties om VVE’s te helpen met het verduurzamen.

Welk budget stelt de gemeente beschikbaar om tot korte-termijn oplossingen te komen om je huis te verduurzamen?

Er zijn verschillende subsidies beschikbaar om het energieverbruik in je huis te verminderen.

How does the municipality monitor the energy labels of private houses? How often do they monitor this?

Het is verplicht om een energielabel te hebben bij het verhuren of verkopen van een woning. Er wordt door de gemeente niet gehandhaafd.

Kunnen verhuurders verplicht worden om hun woning te isoleren?

Nee

Welke investeringen behalve isolatie zijn nu al verstandig om te maken in huis?

Veel maatregelen (zoals de meeste isolatiemaatregelen) zijn zogenaamde ‘no-regret’ maatregelen. Maatregelen waarbij men, wat de nieuwe oplossing ook wordt, geen spijt van zou kunnen krijgen. Het kan uiteraard wel voorkomen dat wanneer men nu kiest voor een individuele oplossing (bijvoorbeeld een warmtepomp) en er blijkt later in de wijk een collectief systeem te komen (bijvoorbeeld een warmtenet), de kosten voor de individuele oplossing achteraf niet gemaakt hadden hoeven worden. Dit is echter inherent aan de keuzevrijheid die eigenaren hebben, een van de uitgangspunten van de gemeente Den Haag. Zie voor meer over de Haagse uitgangspunten pagina 9 van de concept-transitievisie warmte (RIS311707).

Which options do residents with a low income have to reduce their energy consumption?

Voor alle inwoners van Den Haag bestaan er regelingen en diensten waarmee ze kunnen bijdragen aan besparen van energie. Zo zijn er een actie ‘Goedkoper je huis verwarmen, de Direct Bespaaractie, workshops energie besparen en een slim wonen app.

Daarnaast zijn er allerlei subsidies voor bijvoorbeeld isoleren en andere maatregelen. Ook kunnen inwoners advies krijgen van bijvoorbeeld energiecoaches. Alle informatie is te vinden op Duurzame stad Den Haag – gemeente Den Haag.

When/how are landlords required to report and upgrade energy labels/efficiency?

Wanneer zij hun woning (opnieuw) verhuren.

Hoe kan de gemeente wooncoöperaties mee krijgen om woningen te verduurzamen?

We werken actief samen met wooncoöperaties op het gebied van verduurzaming van woningen en aansluiten van woningen op schone energie.

 

Vragen over participatie en gedrag

Hoe wil de overheid laaggeschoolde mensen bereiken om duurzamer te wonen? 

In Laak hebben we te maken veel energiearmoede, dat wil zeggen: er zijn veel woningen met een E,F,G Energielabel. Als gemeente helpen we alle bewoners in Laak graag een eindje op weg om zelf aan de slag te gaan. In het hele stadsdeel gaan we energiecoaches inzetten waarmee bewoners een afspraak kan maken. Energiecoaches zijn vrijwilligers uit Laak die bij de bewoner thuis langsgaan en samen met de bewoner bekijken wat er mogelijk is om de woning energiezuinig en toekomstbestendig te maken. Zij kunnen de bewoners adviseren over de te nemen energiemaatregelen. Bewoners in Laak Centraal en Spoorwijk krijgen hierover binnenkort informatie thuis gestuurd.

Hoe kunnen we meer sociale cohesie in de wijk bewerkstellen?

  • Gebruik maken van Hoplr-app (buurtapp aanbevolen door stadsdeel Laak)
  • Voor bewonersinitiatieven zoals bijvoorbeeld een straatfeest kan bij het stadsdeel subsidie aangevraagd worden
  • Actie Steenbreek van Duurzaam Den Haag https://duurzaamdenhaag.nl/projecten/operatie-steenbeek
  • Samen een auto delen

En er is uiteraard veel meer mogelijk. Dit zou een onderwerp kunnen zijn waar het burgerberaad advies op uitbrengt.

Welke initiatieven zijn er nu in Laak? Hoe wordt men daarover op de hoogte gehouden?

De initiatieven en communicatie erover zijn te vinden via facebook ‘Stadsdeel Laak’ en ‘Samen voor Laak’.

Je kunt ook een kijkje nemen op de sociale kaart van Den Haag https://socialekaartdenhaag.nl/landing/?pilar=providers&results

Hoe kunnen overheid en burgers samen tot een goede oplossing komen om klimaatverandering tegen te gaan?             

Het burgerberaad is één van de manieren waarop we samen tot maatregelen proberen te komen om klimaatverandering tegen te gaan. Er vinden op meerdere plekken in de stad gesprekken plaats over bijvoorbeeld de nieuwe energieoplossing.

Wat kan de gemeente doen om het gedrag van inwoners te verduurzamen?

80% van de Nederlanders maakt zich zorgen of ernstige zorgen over het klimaat. Dezelfde orde van grootte staat achter de energietransitie. 71% van de mensen zegt voor windenergie te zijn. Toch is actie ondernemen nog een stap extra. Ook niet iedereen heeft geld voor verduurzaming. Als het onbetaalbaar is, dan kan het niet. Dus daar moet je dan gaan kijken naar mogelijkheden voor subsidies. Als het heel duidelijk is wat mensen moeten betalen en wat de terugverdientijd is, en als er mogelijkheden zijn om in termijnen te betalen, of leningen, of bijvoorbeeld een spaarbonus, dan zijn mensen ook meer bereid. Kan heel erg schelen wat voor subsidie je aanbiedt. Daar is best wel wat mogelijk. Gesprek voeren is heel belangrijk, en naar mensen luisteren: wat zijn je belemmeringen?

Hoe stimuleren we in de maatschappij de bewustwording voor een betere, veiligere en groene wijk?

Er is nooit één manier. Verschilt per wijk en per mensen. Financiële mogelijkheden, houding t.o.v. het klimaat. Eén tip is: uiteindelijk zijn we allemaal sociale wezens, kuddedieren. Wat het allermeest effect heeft in ons gedrag is: wat doet de rest? Voelen we ons verbonden met de rest? Kunnen we iets samen doen? Zijn we op een missie? Mensen doen elkaar na. Koplopers kunnen ontzettend veel teweeg brengen bij de rest. Het sociale aspect zouden we veel meer kunnen gebruiken, i.p.v. in te zoomen op individuele financiële situatie. Dus meer kijken naar hoe we dit sociale aspect kunnen inzetten?

Hoe worden mensen bewust gemaakt van de voordelen, nadelen en toepasbaarheid van de overstap naar groene energie?

Er zijn heel verschillende manieren om mensen te benaderen en te bereiken. Verschillende soorten mensen worden ook het beste op verschillende manieren bereikt. Daar kun je als gemeente bijvoorbeeld een kanalen-middelenanalyse voor doen. Hoe kun je mensen bereiken? Je moet op verschillende manieren zichtbaar zijn, online en offline. Dat kun je onderzoeken. Echt contact is hierbij belangrijk, hoe ingewikkeld het ook is voor de gemeente. Een echt gesprek. Vrijwilligers, een straatambassadeur. Het onderwerp is echt ingewikkeld, en het is een grote stap. Het is voor veel mensen een ver van hun bed show. Er zijn mensen die deze hele discussie missen. We moeten mensen achter de deur spreken.

Vragen over het proces

Wat gebeurt er met alle post-its op de vellen? Worden ze bekeken/meegenomen?       

Alle post-its op de vellen worden bekeken en meegenomen waar noodzakelijk. De belangrijkste opbrengst uit fase 1 (de bijeenkomsten van 7 en 9 juni) zijn de individuele adviesformulieren die u heeft ingevuld aan het einde van de avond. De post-its en de vellen zijn door sommige tafels gebruikt om het gesprek over het tegengaan van klimaatvernadering te voeren. Post-its zijn door de organisatie gelezen, zodat de gesprekken aan de tafels en de ingevulde adviesformulieren beter begrepen worden.

Waar kan men een terugkoppeling vinden van de adviezen van het burgerberaad?        

Deelnemers aan het beraad worden via een speciale informatiepagina op de hoogte gehouden van het proces. Zodra er informatie op deze pagina verschijnt, ontvangt u van de gemeente een mail. Op deze informatiepagina vindt u praktische informatie over het burgerberaad, inhoudelijke terugkoppeling van bijeenkomsten en informatie over het politieke vervolgproces. Wanneer fase 2 van het burgerberaad start, wordt de informatie op deze pagina geüpdatet met specifieke informatie over de gekozen thema’s uit fase 2.

Wat is de planning van het burgerberaad?

Dit burgerberaad is van start gegaan op 7 en 9 juni, deze bijeenkomsten vormen samen fase 1. De laatste bijeenkomst vindt plaats op 6 oktober. Deelnemers aan fase 1 kunnen zelf beslissen of ze mee willen doen met fase 2. Bij meer dan 40 aanmeldingen, vindt er een loting plaats. Op 6 oktober vormt het burgerberaad adviezen die ongewijzigd worden gegeven aan de gemeenteraad. Wanneer dat precies plaatsvindt, is nog niet duidelijk. Deelnemers worden op de hoogte gehouden van dit moment en kunnen (als het beraad dit beslist) naar de vergadering van de gemeenteraad waarin er over de adviezen wordt besloten. Meer informatie over het proces vindt u op een speciale informatiepagina voor deelnemers die zijn ingeloot voor het burgerberaad.

Wat wordt met de adviezen van het burgerberaad gedaan?

Het burgereberaad beslist zelf hoeveel adviezen het wilt geven aan de gemeenteraad. Alle adviezen worden ongewijzigd aan de gemeenteraad voorgelegd. Niemand gaat de adviezen dus nog herschrijven of veranderen, ze gaan direct naar de gemeenteraad zoals het beraad de adviezen heeft opgeschreven. Hoe de gemeenteraad met de uiteindelijke adviezen van het burgerberaad omgaat, valt niet helemaal te voorspellen. Wél heeft de (vorige) gemeenteraad zelf gevraagd om een burgerberaad. Daarnaast noemen vrijwel alle huidige partijen in de gemeenteraad als een belangrijk middel om met inwoners in gesprek te gaan. We kunnen er vanuit gaan dat ook de huidige gemeenteraad de uitkomsten serieus zal nemen.

Gaat de gemeente echt wat doen met de ideeën van het burgerberaad?

Hoe de gemeenteraad met de uiteindelijke adviezen van het burgerberaad omgaat, valt niet helemaal te voorspellen. Wél heeft de (vorige) gemeenteraad zelf gevraagd om een burgerberaad. Daarnaast noemen vrijwel alle huidige partijen in de gemeenteraad als een belangrijk middel om met inwoners in gesprek te gaan. We kunnen er vanuit gaan dat ook de huidige gemeenteraad de uitkomsten serieus zal nemen. Uiteraard zullen we dit volgen en wordt u hierover geïnformeerd. Als u ideeën heeft hoe u daarin nog meer betrokken wilt worden of blijven dan horen we dat graag.

Wordt er niet teveel verantwoordelijkheid gelegd op de individuele burger wat betreft het tegengaan van klimaatverandering?

Klimaatverandering tegen gaan is een lastig onderwerp dat iedereen in Nederland en de wereld aan gaat. De gemeente Den Haag heeft expliciet hulp gevraagd aan de inwoners van het Laakkwartier en het Statenkwartier om daarover advies te geven. De gemeente Den Haag wil graag weten wat burgers hen adviseren als het gaat over het tegengaan van klimaatverandering. Uiteindelijk is het de verantwoordelijkheid van de gekozen gemeenteraad om over de adviezen besluiten te nemen.

Vragen over openbare ruimte, vervoer en vergroening

Wat kan je als bewoner van een tweede etage doen aan bijv. groenvoorziening?

Als je geen tuin hebt maar wel wilt vergroenen zijn er diverse dingen die je kunt doen. Zie bijvoorbeeld hier https://www.gagoed.nl/geen-tuin-geen-probleem-vergroen-je-balkon/ en hier https://weekend.knack.be/lifestyle/8-tips-om-zonder-tuin-iets-te-doen-voor-de-natuur/.

Does an electric vehicle really help reduce the use of carbon emissions or is the electricity of electric cars created by fossil fuels?       

Uit diverse wetenschappelijke onderzoek blijkt dat elektrische auto’s nu al gemiddeld een derde van de CO2 uitstoot veroorzaken vergeleken met een gemiddelde benzine/diesel auto. Dit is van ‘well to wheel’: van grondstoffen voor de auto, fabricage, tot en met het rijden met de auto. Als alle elektriciteit ‘groen’ wordt opgewekt, zal deze verhouding nog verder toenemen in het voordeel van de elektrische auto. Zie bijvoorbeeld ook het nieuwsbericht Onderzoek wijst uit dat elektrisch rijden echt schoner is.

Heeft Den Haag nu überhaupt P+R-faciliteiten? Dit is in Amsterdam nu best wel succesvol.

De gemeente Den Haag heeft verschillende P+R plaatsen.

Wat kan je als bewoner van een tweede etagewoning doen aan vergroening?  

Als je geen tuin hebt zijn er toch diverse manier om te vergroenen.

Vragen over afval

Waar is het [in de buurt] mogelijk om te recyclen?

  1. Er is een ondergrondse milieustraat op het Jonckbloetplein waar gescheiden vuilinzameling plaatsvindt gericht op recycling.
  2. Ook als je (grof) vuil inlevert op de vuilinzameling van de HMS op het Trekvlietplein in de Binckhorst, is er een scheiding van afvalstromen gericht op recycling.
  3. Behorende bij het Vadercentrum is er op het Jonckbloetplein een Weg-geef-winkel, waar bruikbare spullen, kleding, speelgoed, meubels, apparaten kunnen worden ingeleverd. Deze worden weer gratis ter beschikking gesteld aan bewoners met een (te) kleine portemonnee.
  4. In Molenwijk staat aan de Stuwstrraat bij de stadsboerderij een broodcontainer, waar overtollig brood kan worden ingeleverd.
  5. Tenslotte zijn er in Laak diverse kringloopwinkels waar inboedels kunnen worden aangeboden.

Zijn er zichtbare situaties die de bewoners in de wijk, verbeteringen kunnen zien?

De groenbeheerder in Laak is druk bezig om in contact met bewoners te komen voor mooier en beter groen in de wijk. Afgelopen jaar heeft er een inhaalactie plaatsgevonden t.a.v. achterstallig snoeiwerk en vervangen van dode bomen. Een andere actie die zichtbaar is, is het neerzetten van mooie bloembakken op pleinen en straten.

Van welke materialen is het mogelijk om in het Laakkwartier afval te recyclen en waar kan dit afval naartoe gebracht worden?

Materialen als papier, glas, plastic en textiel zijn opnieuw te gebruiken. Bijvoorbeeld door er nieuwe producten van te maken. Op de website van de gemeente Den Haag vindt u meer informatie over welk afval er gerecycled kan worden en waar het naartoe gebracht kan worden.